“Latviya Respublikasının Prezidenti Edqars Rinkeviçsin 2026-cı il aprelin 22-də Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın yeni keyfiyyət mərhələsinə qədəm qoyduğunu bir daha təsdiq etdi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev öz həmkarını Bakıda qəbul edərək geniş ikitərəfli müzakirələr apardı”.
Bu sözləri açıqlamasında deputat Naqif Həmzəyev deyib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan-Latviya münasibətlərinin hüquqi əsasını 2017-ci ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə təşkil edir:
“Həmin sənəd iki ölkə arasındakı əlaqələri ən yüksək səviyyəyə qaldırmış, geniş sahələrdə əməkdaşlıq üçün möhkəm çərçivə yaratmışdır. Prezidentlər mətbuata verdikləri bəyanatda bu çərçivənin praktiki bəhrələrini yüksək qiymətləndirdilər.
Görüşlər çərçivəsində tərəflər ikitərəfli gündəliyinin çoxsaylı aspektlərini — həm siyasi, həm iqtisadi, həm də beynəlxalq əhəmiyyət kəsb edən məsələləri — təkbətək görüşdə, həm də nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş formatda müzakirə etdilər.
Səfərin mərkəzi mövzularından birini iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi təşkil etdi. Səfərdən bir həftə əvvəl Qarabağda — daha dəqiq desək, tarixi Şuşa şəhərində — Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın iclası keçirilmişdi. Komissiyanın həmsədrləri qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişafına dair geniş planlar təqdim etdilər.
Azərbaycan-Latviya biznes-forumu isə işgüzar əlaqələrin qurulmasında növbəti böyük addım oldu. Hər iki ölkədən kifayət qədər geniş təmsilçilik toplanan forum qarşılıqlı sərmayə imkanlarının araşdırılmasına, birgə istehsal layihələrinin müəyyənləşdirilməsinə yönəldi. Prezident Əliyev hər iki ölkəyə yatırılacaq investisiyaların nəzərəçarpan nəticələr verəcəyinə inamını bildirdi. Bundan əlavə, tərəflər şirkətlərə planlar, proqramlar və investisiya imkanları barədə mütəmadi məlumat mübadiləsi aparılması barədə razılığa gəldilər ki, bu da hər iki ölkənin biznes qurumlarına öz fəaliyyətini daha dəqiq planlaşdırmağa imkan verəcək.
Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən açıqlanan statistikaya görə, iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi son illərdə ardıcıl artım tendensiyası nümayiş etdirməkdədir: 2019-cu ildəki 12,66 milyon dollardan 2023-cü ildə 50,1 milyon dollara yüksəlmişdir. Bununla belə, Prezident Rinkeviçs bu rəqəmin hələ də iki ölkənin real potensialını əks etdirmədiyini vurğuladı və biznes-forumun ticarət dövriyyəsinin artırılmasında mühüm dönüş nöqtəsinə çevriləcəyinə ümidini bildirdi.
Görüşlər zamanı müzakirə olunan maraqlı mövzulardan biri Bakı ilə Riqa arasında birbaşa aviareyslərinin bərpası oldu. Hazırda bir sıra aviaşirkətlər aviayanacaq ilə bağlı müəyyən problemlər yaşasa da, Azərbaycan Hava Yolları bu çətinliklərdən kənarda qalmağı bacarır. Bu hal birbaşa uçuşların tezliklə həyata keçirilməsi üçün əlverişli fürsət yaradır. İki ölkə arasında insanlar arası əlaqələrin möhkəmləndirilməsi baxımından birbaşa aviareyslər olduqca böyük əhəmiyyət kəsb edəcək.
Siyasi-iqtisadi əlaqələrlə yanaşı, Prezident Əliyev iki ölkə arasındakı insanlar arası təmaslara da diqqət çəkdi. Hal-hazırda Latviyada 450-dən artıq azərbaycanlı tələbənin təhsil alması ikitərəfli münasibətlərin humanitar ölçüsünü yetərincə əyani şəkildə ortaya qoyur. Bu rəqəm gənc nəslin bilik və peşə artımına verdiyi töhfə olmaqla yanaşı, xalqlar arasındakı mədəni körpünün möhkəmliyindən də xəbər verir.
Görüşün diqqətçəkən mövzularından birini Cənubi Qafqaz və Baltik regionundakı təhlükəsizlik məsələləri, eləcə də Azərbaycanla Ermənistan arasındakı sülh prosesi təşkil etdi.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev sülh prosesinə dair son məlumatları həmkarına çatdıraraq 2025-ci ilin avqustundan etibarən reallığa çevrilən irəliləyişləri xüsusi vurğuladı. O bildirdi ki, Prezident Donald Trampın dəvəti ilə Ağ Evdə imzalanan Birgə Bəyanat və xarici işlər nazirlərinin sülh sazişi mətnini paraflaması sonrasında de-fakto sülh mühiti formalaşıb. Bundan belə, iki ölkə arasında ticarət başlanmış, o cümlədən Azərbaycandan Ermənistana yanacaq məhsulları təchiz edilmiş, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri arasında görüşlər keçirilmişdir.
Bu nümunə dünyada hələ davam edən münaqişələr üçün dəyərli bir örnək ola bilər: siyasi iradə, müdriklik və gələcəyə strateji baxış — məhz bu amillər ölkələri sonsuz müharibə siklindən çıxarıb həqiqi sülhə yönəltmək gücünə malikdir.
Prezidentlər bəyanatlarında iki ölkə arasındakı rəsmi çərçivənin yanında şəxsi münasibətlərin əhəmiyyətini də qeyd etdi. Onlar bildirdilər ki, tanışlıqları iyirmi ilə yaxın bir dövrü əhatə edir. Bu uzun illərə söykənən şəxsi dostluq ikitərəfli münasibətlərə əlavə güc və dərinlik qatır.
Səfər çərçivəsində iki ölkə arasında bir sıra sənədlər imzalanaraq mübadilə edildi. Geniş formatlı görüşlər, biznes-forum və imzalanan sənədlər bütövlükdə Azərbaycan-Latviya tərəfdaşlığının həm genişliyini, həm də dərinliyini ortaya qoydu”.