20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqında dərin iz buraxmaqla yanaşı, onun həyatında həm də qürur mənbəyinə çevrilib. 20 Yanvar faciəsindən 36 il ötür. Azərbaycan xalqının azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizə tarixində qanlı, lakin şərəfli səhifə olan bu hadisə hər il ölkə üzrə dərin hüzn və ehtiramla anılır.
Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev açıqlamasında deyib ki, Azərbaycan uzun illər sovet hakimiyyətinin caynağından qurtulmaq və müstəqillik əldə etmək arzusunda olub.
Lakin bunun asan proses olmadığını söyləyən deputat xatırladıb ki, yalnız 1980-ci illərin sonlarına doğru Sovet İttifaqının dağılması üçün müəyyən şərtlər formalaşıb və bu şəraitdə xalqlar milli azadlıq tələbləri ilə çıxış etməyə başlayıblar:
“Buna baxmayaraq, sovet hakimiyyəti bu hərəkatların qarşısını almaq üçün güc tətbiq etdi, xalqa qarşı silah işlədildi. Lakin bu zorakılıq insanların əzmkarlığını daha da artırdı. 1980-ci illərin sonlarından etibarən bu azadlıq hərəkatı Azərbaycanda da geniş vüsət aldı. Azadlıq çağırışlarının qarşısını almaq məqsədilə Mixail Qorbaçovun göstərişi ilə Sovet ordusu Bakıya yeridildi. 20 Yanvar faciəsi də məhz Azərbaycan xalqının iradəsini qırmaq, onun azadlıq yolundakı mübarizəsini dayandırmaq məqsədi daşıyırdı. Lakin əli silahsız qəhrəman Azərbaycan vətəndaşları tankların qarşısına çıxaraq onların Bakıya daxil olmalarının qarşısını almağa çalışdılar. Təkcə Bakıda deyil, Azərbaycanın digər böyük şəhərlərində də oxşar hadisələr baş verdi. Gəncə şəhərinə xüsusi ordu hissələri yerləşdirilsə də, gəncəlilər Sovet ordusunun şəhərə daxil olaraq qırğın törətməsinə imkan vermədilər. Nəticədə çox sayda azərbaycanlı şəhid oldu, yaralandı və itkin düşdü. Məqsəd xalqın azadlıq əzmini sındırmaq idi. Hərçənd bu hərəkat müvəqqəti olaraq dayandırılsa da, Azərbaycan 1991-ci ildə öz müstəqilliyini bərpa etdi”.
N.Həmzəyev vurğulayıb ki, 20 Yanvar hadisəsi Azərbaycan xalqı üçün bir ilham mənbəyinə çevrilib: “Bu faciə milli ruhun oyanışına səbəb oldu, xüsusilə gənclər Sovet İttifaqının əsarətindən qurtulmaq üçün meydanlara axışdılar və müstəqillik uğrunda mübarizədən geri çəkilmədilər. Müstəqillik əldə edildikdən sonra Müsavat–AXCP hakimiyyəti xalqın etimadını doğrultmasa da, 1993-cü ildə xalqın təkidi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanılmasında həlledici rol oynadı”.
Deputat xatırladıb ki, 1990-cı il yanvar hadisələrindən sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev Moskvada, Prezident İlham Əliyevlə birlikdə Azərbaycan nümayəndəliyinə gələrək Sovet ordusunun törətdiyi qətliamı açıq şəkildə pisləyən bəyanatla çıxış edib. O vurğulayıb ki, bu addım o dövr üçün həyati təhlükə daşısa da, Heydər Əliyev və İlham Əliyev xalqı ağır gündə tək qoymayaraq dünya ictimaiyyətini bu faciəyə reaksiya verməyə çağırıblar:
“Nəticədə 20 Yanvar hadisələri xarici media vasitəsilə beynəlxalq aləmdə tanınıb. Ulu Öndərin 1990-cı ildə nümayiş etdirdiyi bu qətiyyət xalqı daha da ruhlandırdı. Təəssüf ki, həmin dövrdə Heydər Əliyevin Azərbaycanda hakimiyyətə qayıdışı mümkün olmadı. Əks halda, Xocalı faciəsinin və Qarabağ torpaqlarının işğalının qarşısı alına bilərdi. Bunun səbəbi Sovet İttifaqının, xüsusilə də KQB-nin və ölkə daxilində onlara bağlı qüvvələrin fəaliyyəti idi. Sonradan isə baş vermiş hadisələrə düzgün siyasi-hüquqi qiymət verildi. Xocalı soyqırımı tanındı, Azərbaycan xalqına qarşı cinayətlər törədən şəxslər bu gün Azərbaycan məhkəmələrində mühakimə olunurlar. Həm Birinci, həm də İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı xalqımıza qarşı cinayət törədənlər ədalət qarşısında cavab verirlər. Azərbaycan 20 Yanvar və Xocalı faciələrindən düzgün nəticə çıxarıb. İkinci Qarabağ müharibəsində rəşadətli Azərbaycan Ordusu şəhidlərimizin qisasını ədalətli, şərəfli və ləyaqətli şəkildə aldı. Torpaqlarımız işğaldan azad olundu, suverenliyimiz tam bərpa edildi. Lakin bu faciələr heç vaxt unudulmamalı, gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırılmalıdır. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, faciələrdə zərər çəkmiş ailələrə səbr versin, qazilərimizə şəfa bəxş etsin. Azərbaycan var olduqca, şəhidlərimizin ruhu daim yaşayacaq. Biz tariximizi heç vaxt unutdurmayacağıq.”